Để trả lời câu hỏi “Biên kịch, đạo diễn, sản xuất – Ai mới là người làm chủ câu chuyện, Sơn chỉ dám đưa ra quan điểm cá nhân đặc thù với dòng phim thương mại và nó không có tính đúng sai mà chỉ là kinh nghiệm tích lũy từ 12 năm biên kịch cũng như đã đứng làm phim điện ảnh đầu tay với vị trí đạo diễn.
BIÊN KỊCH, ĐẠO DIỄN VÀ SẢN XUẤT: MỖI NGƯỜI LÀM CHỦ ĐIỀU GÌ?
Việc đầu tiên mình cần phân vai trò rõ ràng của ba vị trí này, dù nó không có tính rõ ràng vì mỗi tập thể mỗi đơn vị trên thị trường đều có góc nhìn riêng.
Nhưng với Sơn, biên kịch là người sáng tạo ra câu chuyện, đạo diễn là người kể chuyện, và sản xuất sẽ là người tìm cách để câu chuyện được kể. Vậy thì những gì liên quan tới nội dung của câu chuyện sẽ do biên kịch phụ trách, cách kể câu chuyện đó như thế nào sẽ là quyết định của đạo diễn và thực hiện nó ra sao sẽ là phần của sản xuất.
Ở ba góc độ kể trên nó tạo ra một hình tam giác cân bằng để thực hiện bộ phim nhưng đó là với điều kiện hoàn hảo, còn trên thực tế tam giác này thường sẽ bất cân, quyền lợi và trách nhiệm của 3 vai trò này hay bị chồng chéo lên nhau.
BIÊN KỊCH, ĐẠO DIỄN VÀ SẢN XUẤT NÊN TRANH LUẬN DỰA TRÊN ĐIỀU GÌ?
Vậy khi chuyện đó xảy ra, với kinh nghiệm của Sơn thì Sơn luôn tìm cách đặt ra thỏa thuận các bên. Và dĩ nhiên thoả thuận nó phải có 1 tầm nhìn chung để hướng về. Đó là cái khán giả muốn gì? Vì đây là phim thương mại, cái luôn cần được đặt lên trên và là mục tiêu chung của bộ ba “quyền lực”.
Đừng vào phòng họp và nói: “Tôi muốn”, đây luôn là cách khó thuyết phục được các bên còn lại nhất. Hãy nói là: “Tôi biết khán giả sẽ muốn…” và giải thích vì sao tôi biết là khán giả muốn vậy. Đó mới là cách làm việc hiệu quả.
Để lấy 1 ví dụ cho mọi người dễ hình dung hơn:
- Sản xuất thông báo cảnh hành động rượt đuổi ở đầu hồi 1 là quá tốn kém và cần phải chỉnh sửa lại cho vừa với chi phí sản xuất thì cuộc họp nên diễn ra như thế nào?
- Biên kịch: cảnh đầu tiên của phim phải cho khán giả hình dung được thể loại phim hành động mà mình đang muốn làm.
- Đạo diễn: cảnh đầu phải tạo ra cú hook để lôi kéo khán giả ngồi dính vào ghế.
- Sản xuất: nhưng nếu thực hiện cảnh quay này thì phải chi 15%-20% chi phí sản xuất cho phim và nó mất cân đối để có thể chi cho những cảnh hành động tiếp theo.
Lúc này, cả 3 quan điểm trên đều không sai và mình cần giữ lại những điểm đúng mà các bên đưa ra. Vậy thì cả 3 cùng hành động như thế nào? Biên kịch sẽ xử lý lại trong kịch bản về độ quy mô của cảnh hành động nhưng vẫn giữ được tính chất mà mình mong muốn, đạo diễn cần kể câu chuyện đã được giảm tải quy mô nhưng vẫn giữ được sự hấp dẫn, sản xuất cần cân nhắc giữa việc giảm chi phí của những cảnh quay khác lại 1 ít để dồn tài nguyên vào trường đoạn này.
VẬY BIÊN KỊCH, ĐẠO DIỄN HAY SẢN XUẤT MỚI LÀ NGƯỜI LÀM CHỦ CÂU CHUYỆN?
Từ những luận điểm nêu trên ta có thể tìm thấy câu trả lời mà ta tìm kiếm: Không ai làm chủ của câu chuyện mà chúng ta cần cùng nhau làm chủ câu chuyện, làm chủ dự án của chúng ta.
Dĩ nhiên trên lý thuyết thì sẽ nhìn thấy điều kiện lý tưởng và thường khác xa thực tế, nhưng miễn chúng ta làm rõ vai trò, quyền lợi trách nhiệm của bộ ba “quyền lực” thì mới có thể hợp tác hoàn thành dự án được.
Chia sẻ vừa rồi của Sơn không giúp các bạn có thể có kịch bản đầu tay ngay và luôn được, nhưng nó sẽ giúp cho các bạn đang làm kịch bản sẽ có nhiều cơ hội để tiếp tục có những dự án kế tiếp. Vì ai cũng muốn hợp tác với một biên kịch biết mình cần làm gì và phải làm gì cho dự án được tốt hơn.
Bài viết được thực hiện bởi F35 Story

Là biên kịch đã có hơn 10 năm hoạt động chuyên nghiệp. Anh là tác giả của nhiều tác phẩm được khán giả yêu thích như Siêu Lầy gặp Siêu Lừa, Quỷ Cẩu, Kính Vạn Hoa, Truy tìm Long Diên Hương,…