Thành viên
Chia sẻ từ biên kịch Quốc Nguyễn, về kinh nghiệm tìm chất liệu cho chuỗi phim linh dị – “Quỷ Cẩu”, “Linh Miêu” và “Heo Năm Móng”.
Vấn đề tâm linh khác với các chủ đề hiện thực xã hội để nhìn thấy hay research được rõ ràng, chúng ta buộc phải hiểu cách con người ở một cộng đồng văn hóa nhìn nó như thế nào. Muốn hiểu tâm linh chúng ta phải hiểu những con người đang gửi niềm tin vào nó, biên kịch nên có bề dày tiếp xúc với con người đến từ các vùng văn hóa và cảm nhận niềm tin vô hình của họ. Với các chủ thể văn hóa tâm linh, bạn có thể tin hoặc không nhưng bạn phải tuyệt đối tôn trọng niềm tin đó của mọi người. Đây là cách để “chủ thể văn hóa tâm linh” từ ngoài đời trở thành một thế lực siêu nhiên đúng nghĩa trong câu chuyện mà bạn tưởng tượng ra.
Cùng một vấn đề nhưng có người sẽ nhìn một cách nghiêm túc, có người lại mỉa mai và diễn giải theo kiểu châm biếm, cũng có người nhìn nó vừa u buồn vừa bi lụy. Từ đó, người viết phim kinh dị nên tiếp nhận các chủ đề mình có được theo hướng đen tối, ám ảnh và đậm chất bí ẩn. Các chất liệu kinh dị không thiếu, riêng mảng tâm linh lại càng màu mỡ tại một nơi có phần lớn người duy tâm như Việt Nam, chỉ cần ta biết nhìn các chất liệu của mình qua lăng kính thể loại phù hợp. Cụ thể là không bài xích, không dán nhãn mê tín, không áp cái nhìn duy vật lên những hiện tượng. Ngoài ra, bản thân biên kịch không chỉ tìm kiếm thông tin mà phải có bề dày về kiến thức văn hóa, đặc biệt là văn hóa tín ngưỡng bởi vì yếu tố tâm linh không nên chỉ là lớp vỏ phủ ngoài bộ phim như loại concept hình thức mà phải là bản chất cốt lõi của ý tưởng ban đầu. Nếu bạn không có hiểu biết nhất định về văn hóa, bộ phim của bạn có thể vẫn sẽ hoàn thành nhưng nó sẽ khó tránh khỏi những sai lệch cũng như khiến câu chuyện nông hơn. Tâm linh vốn dĩ là chủ đề truyền miệng có nhiều dị bản, cũng khó bấm search là ra kết quả chuẩn. Người làm phim nên có bề dày hiểu biết về văn hóa, di sản, tôn giáo, tín ngưỡng, các truyền thuyết và thần thoại để tự mình là một bộ lọc trước những thông tin tràn lan.
Riêng về các phim thuộc chuỗi vũ trụ linh dị dân gian, chúng mình hầu như bắt nguồn từ hiểu biết về các truyền thuyết dân gian, không đợi đến dự án mới bắt đầu tìm kiếm thông tin. Như vậy mỗi phim mới mang chất dân gian đặc thù của nó vì đó cũng chính là “bản sắc” của biên kịch, không phải sự góp nhặt thông tin qua loa. Về văn hóa địa phương được tái hiện ở mỗi phim, biên kịch hầu như đều có tiếp xúc trực tiếp chứ không chỉ qua thông tin. Ở Quỷ Cẩu, bối cảnh câu chuyện và địa điểm quay đều là quê nhà của biên kịch, chính nó là thứ tạo ra độ chân thật cho phim đầu tiên của vũ trụ linh dị. Tiếp đến Linh Miêu, bản thân biên kịch sáng tạo rất thân thuộc với văn hóa miền Trung, team biên kịch cũng đích thân đến Huế nhiều lần để cảm nhận, tìm hiểu những ngõ ngách trong đời sống người dân cũng như học tiếng địa phương để viết thoại ra chất nhất. Đến Heo Năm Móng, team vừa dùng những hiểu biết trước đó về văn hóa Khmer cùng với sự đào sâu tìm hiểu về văn hóa bản địa của miền Tây để tái hiện trên phim, dĩ nhiên cũng không thể thiếu nhân sự biên kịch có quê gốc tại đây.
Không riêng gì chủ đề linh dị, mình tin mỗi thể loại phim đều gắn liền với cá tính, sở trường, hiểu biết, xuất thân, thế giới quan của biên kịch. Vậy nên việc biên kịch hiểu những gì mình sở hữu để nhắm tới thể loại phù hợp với bản thân rất quan trọng. Hoặc nếu bạn yêu thích thể loại nào, hãy bắt đầu tìm hiểu các vốn liếng cần có để sử dụng trong tương lại. Phim của bạn cũng là chính bạn.
Biên kịch từ Quỷ Cẩu, Linh Miêu, là người sáng tạo ra Vũ trụ linh dị Dân gian, biên kịch Gen Z phục hưng những chất liệu văn hoá truyền thống bằng ngôn ngữ điện ảnh.