Chia sẻ từ biên kịch Phạm Cao Nhân
Một kịch bản tốt được cấu thành từ nhiều yếu tố, và trong đó, logic là điều cần được chú ý hơn cả. Bởi nếu kịch bản thiếu logic, không chỉ khán giả “Ủa”, mà trước đó ekip và diễn viên cũng đã bối rối rồi.
Tính logic của một bộ phim, trước hết, sẽ hiện diện xuyên suốt 100 trang kịch bản. Chỉ cần một phút thiếu tỉnh táo của biên kịch, một khoảnh khắc lơ là thôi cũng có thể khiến mạch truyện lập tức “khựng” lại.
Tổng hợp lại, có 3 yếu tố lớn thể hiện phần nhiều tính logic của một kịch bản, chính là:
WORLD BUILDING – BỐI CẢNH PHẢI ĐÚNG
Thế giới trong kịch bản là do bạn tạo ra, nhưng đừng để nó trở thành một sự sáng tạo vô biên thiếu nền tảng logic.
Nếu bối cảnh của phim là Sài Gòn những năm 2000, hãy nghiên cứu kỹ: thời đó đã có gì, chưa có gì; khung cảnh, địa điểm, trang phục phải phù hợp với thời gian và không gian. Ngay cả khi bạn viết về một thế giới không có thật, xã hội đó vẫn cần vận hành theo một hệ quy tắc riêng, rõ ràng và chặt chẽ.
Việc nghiên cứu bối cảnh kỹ lưỡng sẽ giúp khán giả bước vào bộ phim một cách trọn vẹn hơn. Nếu bạn không nắm chắc “thế giới” mình tạo ra, rất dễ xuất hiện những chi tiết khiến khán giả cảm thấy “sai sai” so với những gì họ biết, hoặc trái với những gì bạn đã thiết lập từ đầu.
CHARACTER – NHÂN VẬT PHẢI THẬT
Một nhân vật được sáng tạo ra không chỉ để xuất hiện trong một phân đoạn và nói những câu thoại theo ý muốn của biên kịch.
Thực chất, nhân vật của bạn đã có cả một đời sống riêng trước khi “Cảnh 1” bắt đầu. Họ có hoàn cảnh riêng, tính cách và tâm lý rõ ràng. Để làm được điều đó, mỗi nhân vật cần được xây dựng một hồ sơ, câu chuyện nền (background) đủ đầy, giúp họ trở nên chân thật nhất có thể.
Bên cạnh đó, nhân vật phải được thống nhất từ đầu đến cuối. Nếu có sự thay đổi trong tư duy hay hành động, đó phải là kết quả của một quá trình biến chuyển tâm lý đủ sức nặng, chứ không phải vì biên kịch muốn “đẩy” câu chuyện sang hướng khác. Khi nhân vật “thật”, khán giả sẽ tin vào logic trong mọi lựa chọn của họ.
PLOT – CỐT TRUYỆN PHẢI NHẤT QUÁN
Khi xây dựng plot, chúng ta thường đặt ra những quy luật (rule) cho thế giới câu chuyện. Nhưng vì là sáng tạo, đôi khi ta quên mất cách những quy luật ấy vận hành. Và rồi ở một cảnh nào đó, nhân vật được biên kịch “cầm tay chỉ việc” để phá vỡ chính rule đã đặt ra.
Dù bạn tạo ra quy luật gì, luật sau không được “đá” luật trước. Nếu muốn nhân vật phá vỡ một quy tắc, bạn cần cài cắm (set-up) từ rất sớm để sự thay đổi ấy trở nên hợp lý. Logic trong cốt truyện chính là sự kết nối chặt chẽ giữa nguyên nhân và hệ quả, để không có bất kỳ điều gì xảy ra “từ trên trời rơi xuống”.

Biên kịch phim điện ảnh Heo Năm Móng, Truy tìm Long Diên Hương, phim truyền hình VTV Tuổi trẻ giá bao nhiêu, mentor của Á quân 2 The First Story mùa 1, trưởng BTC The First Story mùa 2, Co-founder Debut City – Người trẻ làm phim
