Bài chia sẻ của Biên Kịch Trần Xuân Mai
Đã có nhiều bài viết hướng dẫn và chia sẻ tips để biên kịch có thể xây dựng một nhân vật chính có chiều sâu và chiếm lấy cảm tình của khán giả, vậy thôi hôm nay mình sẽ chia sẻ với các bạn những tips để tạo ra một nhân vật phụ, không chỉ ở góc nhìn của một biên kịch, mà còn ở góc nhìn của một diễn viên và quan trọng hơn, đây là những bài học xương máu mà mình đã trải qua:
NHÂN VẬT PHỤ “CHỈ LÀ CÔNG CỤ” GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ?
Cần giải quyết vấn đề gì mà hiện tại kịch bản chưa giải quyết được, thay vì khai thác từ chất liệu đang có, thì …“đẻ thêm”. VD: Cần horror, đẻ nhân vật để nhân vật bị hù rồi chết . Hãy để nhân vật thật sự có tác động đến câu chuyện, đến tâm lý, đến hành trình của nhân vật chính. Đừng viết ra nhân vật phụ chỉ để phục vụ một vấn đề mà bạn cần giải quyết, đẻ nhân vật không khó, nhưng tạo ra một nhân vật phụ đủ tốt để thuyết phục được chính người sẽ đảm nhận vai diễn đó mới là vấn đề khó.
“ĐẠI ĐẠI” LÀ ĐƯỢC, NHÂN VẬT PHỤ MÀ!
Bởi đẻ nhân vật chỉ để giải quyết vấn đề, nên là không đủ thời gian, hoặc không đủ “siêng” để đổ chất xám cho nhân vật phụ. Nếu bạn chỉ đứng ở góc độ biên kịch, bạn thấy nhân vật này sơ sơ background, sơ sơ tính cách, sơ sơ mấy câu hỏi “what why how” là đủ rồi, nhân vật phụ thôi mà.
Nhưng không, ở góc độ của diễn viên, không có vai phụ, họ vẫn sẽ tìm cách để mỗi vai diễn của họ dù chỉ xuất hiện đúng một cảnh, nhưng phải sao cho ấn tượng, tròn vai. Bạn không có đủ “hoàn cảnh quy định” của nhân vật để cung cấp cho họ, thì họ sẽ tự tìm cái để khai thác cho nhân vật của họ, và cánh tay của biên kịch không đủ dài để có thể control được suy nghĩ của diễn viên. Nên hãy làm tốt nhất có thể và thật sự là tốt nhất có thể khi nhân vật còn đang nằm trên trang giấy.
THÌNH LÌNH XUẤT HIỆN RỒI BẤT NGỜ BIẾN MẤT
Một người anh trong nghề mà mình xem như người thầy của mình từng chia sẻ, và sau nhiều dự án, ngẫm đi ngẫm lại, mình thấy anh nói rất chí lý: “Nhân vật phải có cái để diễn viên họ diễn, không cần quá nhiều đất diễn, làm đủ tốt thì chỉ cần một cảnh họ xuất hiện và một cảnh họ hết vai cũng có thể tròn vai cho họ.”
Và thật vậy, có thể bạn không phải để nhân vật bất ngờ xuất hiện rồi thình lình biến mất, nhưng giá trị tồn tại của nhân vật đó trong câu chuyện gần như bằng không và khi xuất hiện thì ấn tượng theo cách nhạt nhoà, người xem sẽ cảm thấy nhân vật như “bốc hơi” khỏi câu chuyện.
VD: Củ khoai lang của phim Truy tìm Long Diên Hương còn được khán giả khen là “Đến cả củ khoai lang mà còn tròn vai của nó”.
MẤY CÂU HỎI MÌNH TỰ HỎI MỖI KHI XÂY DỰNG MỘT NHÂN VẬT PHỤ
Nhân vật có vai trò gì trong câu chuyện? Nếu bưng nhân vật ra khỏi câu chuyện thì có ảnh hưởng gì đến các nhân vật khác hay không? (Nếu câu trả lời là không, thì nhân vật đó không cần thiết)
Nhân vật này có cái gì để diễn? VD: Tham lam thì tham lam kiểu nào? Tàn nhẫn ra làm sao? Đáng thương đến cỡ nào? (Hãy cho diễn viên thấy được cái nền mà họ có thể sáng tạo trong khuôn khổ đó)
1001 câu hỏi tại sao: Tại sao nhân vật phải làm điều này? Không làm thì có sao không? Tại sao phải phản ứng như vậy? Vân vân…(Tin mình đi, bạn không trả lời được tại sao ở lúc này, thì một lúc nào đó bạn sẽ phải thốt lên “Tại sao lại diễn như vậy”)
TẠM KẾT – Xây dựng nhân vật phụ luôn là một thử thách lớn với biên kịch, đòi hỏi sự tinh tế, thời gian, kinh nghiệm và nhiều yếu tố khách quan mà không phải lúc nào biên kịch cũng có toàn quyền kiểm soát. Ngoài tự nhắc nhở chính mình hãy làm tốt hơn mỗi ngày, mình cũng hy vọng chúng ta sẽ cùng cẩn trọng hơn với từng nhân vật, dù là nhỏ nhất.

Biên kịch series phim Tuổi trẻ giá bao nhiêu (VTV), Linh Miêu: Quỷ Nhập Tràng, Heo Năm Móng,… Mentor Á quan 1 The First Story mùa 1, Co-founder Debut City – Người trẻ làm phim, đồng trưởng BTC The First Story mùa 2.
